Τετάρτη, 18 Απριλίου 2018

Η πολιτική της Σοβιετικής Ένωσης στο Κυπριακό την περίοδο1960-1974


Συνέντευξη στην Εκπομπή "Πρόσωπα και Γεγονότα"
και στον Χρήστο Ιακώβου 
Capital TV -14.4.18

Α΄ ΜΕΡΟΣ


Β΄ΜΕΡΟΣ

 

 

Η μυστικιστική καρδιά του σοβιετικού σχεδίου

Μπογκντάνωφ, Γκόρκι και Λένιν στο Κάπρι


του Vladimir Mozhegov

Το γεγονός ότι η ΕΣΣΔ ήταν ένα δημιούργημα του Λένιν και του Στάλιν δεν το αμφισβητεί κανείς. Υπάρχει, ωστόσο, ακόμη ένα όνομα, χωρίς το οποίο το πρώτο κράτος των εργατών και των αγροτών δεν θα μπορούσε να συγκροτηθεί, ή, για την ακρίβεια, να γίνει αυτό που έγινε. Το όνομα αυτό είναι του Μαξίμ Γκόρκι: η ναυαρχίδα του συνδικάτου των σοβιετικών συγγραφέων, ο ζωντανός κλασικός του σοσιαλιστικού ρεαλισμού, η εικόνα και ο κινητήρας της σοβιετικής κουλτούρας, που αντικατέστησε τον πολιτισμό της μπουρζουαζίας. Στις 28 Μαρτίου συμπληρώνονται 150 έτη από την ημέρα γέννησης του συγγραφέα [στμ. ημέρα δημοσίευσης του άρθρου].
Ας μη λησμονούμε ότι η κουλτούρα στην ώριμη σοβιετική αυτοκρατορία κατείχε μια θέση εντελώς διαφορετική από εκείνη που της είχε προετοιμάσει ο Μαρξ. Δεν ήταν η, δευτερεύουσα, υπερδομή των παραγωγικών σχέσεων, όπως εμφανιζόταν στις εργασίες των κλασικών του μαρξισμού, αλλά η πραγματική βάση της σοβιετικής κοινωνίας. Ο Γκόρκι υπήρξε η αυθεντική προσωποποίηση, το ζωντανό μνημείο της σοβιετικής κουλτούρας, ο ηγέτης της αβανγκάρντ της κουλτουροκεντρικής σοβιετικής αυτοκρατορίας, ο ηγέτης μεταξύ των ηγετών, ο ερυθρός Βιργίλιος επί της ηγεσίας του ερυθρού Αυγούστου. Αυτή ήταν η θέση του Γκόρκι στην ΕΣΣΔ, και να γιατί δεν πρέπει να υποτιμηθεί η σημασία του για την επαρκή κατανόηση ολόκληρου του «κόκκινου σχεδίου». Κυριολεκτώντας, το καθήκον που του ανέθεσε ο Στάλιν ήταν παρόμοιο με αυτό το Βιργιλίου· να δημιουργήσει δηλαδή τον πολιτισμικό μύθο της νέας αυτοκρατορίας. Και, χωρίς αμφιβολία, η «Μάνα» αναδείχθηκε σε σοβιετική «Αινειάδα».
Σ’ αυτό το σημείο, όμως, προκύπτουν κάποιες δυσκολίες για την κατανόηση της κατάστασης. Οι σχέσεις του Γκόρκι με τους μπολσεβίκους δεν ήταν ποτέ, για να το πούμε κάπως ήπια, ανέφελες. Ο ίδιος ο Γκόρκι δεν υπήρξε όχι απλώς ένας πιστός οπαδός, αλλά και, γενικά, ένας μαρξιστής. Η «Μάνα», με άφθονες θρησκευτικές νύξεις, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως επαναστατικό έπος. Ποιος, λοιπόν, ήταν ο Γκόρκι; Ποια ήταν η κοσμοθεωρία του; Αντιλαμβανόμενοι αυτό, θα αρχίσουμε να αντιλαμβανόμαστε πληρέστερα την πνευματική φύση της ίδιας της σοβιετικής αυτοκρατορίας.